Ouders voor Inclusie verwelkomt de consultatienota Scholen voor Iedereen als een noodzakelijke stap richting een onderwijssysteem dat voldoet aan het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Het is positief dat de Vlaamse Regering kiest voor een evolutie naar inclusiever onderwijs en dat scholen begeleid worden om te werken aan een leeromgeving die voor álle leerlingen kwaliteitsvol, veilig en toegankelijk is.
Tegelijkertijd stellen we vast dat er belangrijke aandachtspunten zijn die zorgwekkend blijven zolang ze niet verder verduidelijkt, bijgestuurd of versterkt worden.
Aandachtspunten
Niet alle kinderen krijgen een volwaardig inschrijvingsrecht
Hoewel de nota het inschrijvingsrecht aanzienlijk verruimt, blijft er voor kinderen met complexe en intensieve ondersteuningsnoden een uitzonderingspositie bestaan. Wie tot deze groep behoort en op welke school ze terecht kunnen blijft onzeker. De afweging van de redelijkheid van de aanpassingen die ze nodig hebben blijft als ze voor inclusie kiezen, wat hun leerrecht en schoolkeuze fragiel houdt.
Risico op nieuwe vormen van uitsluiting binnen “hybride” schoolvormen
Buitengewoon onderwijs wordt niet afgeschaft, maar geïntegreerd in “campusscholen”. Dat biedt kansen, maar houdt ook risico’s in:
- Worden dit echte inclusieve campussen of ontstaan toch “aparte klasjes op dezelfde speelplaats”?
- Hoe wordt gestuurd naar échte inclusie, met gedeelde expertise en een gemeenschappelijke schoolcultuur?
Gevaar op regionale verschillen
Omdat de nieuwe scholen worden geacht met scholen in de regio in communicatie te gaan bij de uitbouw van hun aanbod, vrezen we dat er gaten in het aanbod zullen zijn. Voor ons is het belangrijk dat alle kinderen een school met de juiste opleiding/studierichting én passende ondersteuning, op redelijke afstand van de woonplaats kunnen vinden.
Onvoldoende duidelijkheid over ouderbetrokkenheid
De consultatienota spreekt over inclusief onderwijs, maar blijft vaag over de rol van ouders. Er is te weinig erkenning voor ouders als ervaringsdeskundigen, en het is niet helder hoe hun stem wordt gegarandeerd in de besluitvorming rond ondersteuning en hoe het inclusief traject vorm krijgt. Voor ons is het duidelijk dat ouders een duidelijk en structurele plaats krijgen anders dreigt inclusie georganiseerd te worden voor ouders in plaats van met hen.
Waarom we toch hoopvol blijven
De consultatienota is geen eindpunt maar een vertrekpunt. De komende jaren zijn er veel momenten waarop beleid samen met ouders, leerlingen, professionals en mensen met een handicap kan worden bijgestuurd:
- de Staten-Generaal Scholen voor Iedereen,
- de strategienota in het Vlaams Parlement,
- het werk van de onafhankelijke evaluatiecommissie,
- de onderzoeks- en testfase in de pioniersscholen,
- de structurele uitwerking van de nieuwe financiering, inschrijvingsregels en multidisciplinaire teams.
Wij rekenen erop dat deze participatieprocessen geen formaliteit zijn, maar echte co-creatie worden. Ouders zijn ervaringsdeskundigen. Hun inzichten zijn essentieel om van “inclusief beleid” ook “inclusieve praktijk” te maken. We blijven ons beschikbaar stellen om mee bij te dragen aan de uitrol van dit plan.
