Wegwijs in vrije tijd

Er zijn heel wat mogelijkheden voor kinderen en jongeren om hun vrije tijd in te vullen. Denk maar aan een jeugdbeweging, speelpleinwerking, kamp, sportclub of andere vrijetijdsactiviteiten.  

Inclusie betekent dat iedereen kan meedoen en erbij hoort. Een inclusieve vrijetijdswerking probeert haar activiteiten en omgeving zo te organiseren dat verschillende kinderen en jongeren kunnen deelnemen, ook wanneer zij extra ondersteuning of aanpassingen nodig hebben. 

Ga daarom altijd in gesprek met de organisatie van jouw keuze. Je hoeft niet op voorhand zelf te weten welke ondersteuning nodig is. Samen kunnen jullie bekijken wat je kind nodig heeft om zo goed mogelijk te kunnen deelnemen. 

Jeugdwerk omvat allerlei georganiseerde activiteiten voor kinderen en jongeren in hun vrije tijd. Denk bijvoorbeeld aan jeugdbewegingen, speelpleinwerkingen en vakantiekampen. 

Veel jeugdwerkingen worden gedragen door vrijwilligers. De manier waarop een werking georganiseerd is, kan daarom sterk verschillen. Het is dan ook altijd een goed idee om rechtstreeks contact op te nemen met de werking en te bespreken wat je kind nodig heeft. 

Een animator is een begeleider die activiteiten voor kinderen en jongeren organiseert en begeleidt. Animatoren zijn vaak vrijwilligers of jongeren die hiervoor een animatorcursus hebben gevolgd. Na het succesvol doorlopen van een erkende animatorcursus kunnen zij een animatorattest behalen. 

Bij een kamp, speelpleinwerking of jeugdbeweging zijn er vaak ook hoofdanimatoren of kampleiding. Zij nemen meer verantwoordelijkheid op voor de algemene werking en ondersteunen de andere animatoren. Bij een kamp zijn zij bijvoorbeeld mee verantwoordelijk voor de organisatie, planning en begeleiding van het team. 

Veel jeugdbewegingen en jeugdwerkingen zijn aangesloten bij een koepelorganisatie. Zo'n organisatie ondersteunt en vertegenwoordigt verschillende lokale jeugdverenigingen. Ze biedt bijvoorbeeld vorming, informatie, materiaal en advies aan. 

De plaatselijke jeugdbeweging organiseert zelf haar activiteiten, maar kan voor bepaalde vragen een beroep doen op haar koepelorganisatie. Ook bij vragen over inclusie kan de koepel mee nadenken over mogelijke oplossingen of ondersteuning. 

Sommige koepelorganisaties hebben een diversiteitsmedewerker. Dat is een (betaalde) medewerker die zich binnen de organisatie bezighoudt met diversiteit en inclusie. Een diversiteitsmedewerker kan lokale jeugdwerkingen bijvoorbeeld ondersteunen wanneer ze vragen hebben over toegankelijkheid, omgaan met verschillen of het bereiken van nieuwe doelgroepen. 

Elke gemeente of stad heeft meestal een jeugddienst. Die dienst ondersteunt het lokale jeugdwerk en organiseert of ondersteunt bijvoorbeeld speelpleinwerking, activiteiten voor kinderen en jongeren en vakantiewerking. 

De jeugddienst kan je ook informeren over het lokale aanbod en over welke organisaties in jouw gemeente actief zijn. 

Een trainer begeleidt sporters tijdens trainingen en helpt hen om hun sportieve vaardigheden te ontwikkelen. Een trainer kan ook instaan voor de begeleiding tijdens wedstrijden of tornooien. 

Bespreek bij de inschrijving zeker met de trainer of de club wat je kind nodig heeft om mee te kunnen doen. Een trainer hoeft niet zelf alle oplossingen te kennen. Samen met jou en eventueel andere mensen binnen de club kan hij of zij bekijken welke ondersteuning of aanpassingen mogelijk zijn. 

Een sportclub wordt meestal bestuurd door een raad van bestuur of een clubbestuur. Dat is een groep mensen die mee bepaalt hoe de club wordt georganiseerd en welke keuzes de club maakt. 

Wanneer je vragen hebt die verder gaan dan de gewone sportbegeleiding, bijvoorbeeld over de organisatie, het lidmaatschap of inclusie binnen de club, kan het bestuur een belangrijke gesprekspartner zijn. 

De sportdienst is de dienst van een gemeente of stad die zich bezighoudt met sport. De sportdienst ondersteunt bijvoorbeeld lokale sportclubs, organiseert sportactiviteiten en beheert of verhuurt sportinfrastructuur. 

Wil je weten welke sportmogelijkheden er in jouw gemeente zijn? Dan kan de sportdienst een goed eerste aanspreekpunt zijn. 

Een sportfederatie ondersteunt en vertegenwoordigt sportclubs binnen een bepaalde sport of groep van sporten. Een federatie kan bijvoorbeeld opleidingen, wedstrijden en ondersteuning aanbieden. 

Is je kind aangesloten bij een sportclub? Dan kan de club aangesloten zijn bij een sportfederatie. Ook de federatie kan soms informatie of ondersteuning bieden rond inclusief sporten. 

Sport Vlaanderen is de Vlaamse overheidsorganisatie die sport in Vlaanderen ondersteunt en stimuleert. De organisatie werkt onder andere rond sportparticipatie, sportinfrastructuur, opleiding en de ondersteuning van sportorganisaties. 

Via Sport Vlaanderen kun je ook informatie vinden over het sportaanbod in Vlaanderen, waaronder mogelijkheden voor aangepast en inclusief sporten.